خبرگزاری آریا - همزمان با بازگشایی مدارس و دانشگاهها، ترافیک معابر تهران در نخستین روز مهر 20 درصد افزایش یافت؛ روندی که احتمال تشدید آن در روزهای آینده وجود دارد. هرچند مدیریت شهری با افزایش ناوگان اتوبوسرانی، توسعه مترو، نصب دوربین و اجرای طرحهای ترافیکی به استقبال مهر رفته، کارشناسان، توسعه هماهنگ شهر و حملونقل عمومی را ضروری میدانند.
به گزارش خبرگزاری آریا به نقل از روابط عمومی معاونت شهرسازی و معماری شهرداری تهران، رئیس پلیس تهران از افزایش 20 درصدی ترافیک معابر پایتخت در روز اول مهر 405 همزمان با بازگشایی مدارس و دانشگاهها خبر داد. ترافیکی که پیشبینی میشود در هفته جاری بیشتر هم شود.
در مقابل شهردار تهران از اضافه شدن 31 دستگاه اتوبوس دو کابین جدید در خطوط BRT خبر داده و از آمادهباش نظام حملونقلی شهر برای استقبال از سال تحصیلی جدید حرف میزند.
شهردار تهران معتقد است رایگان کردن حملونقل عمومی، موجب استفاده بیشتر شهروندان شده است. بویژه در روزهایی که دولت ناگزیر از گرفتاریهای جنگ، سهمیه سوخت را کاهش و قیمت بنزین نرخ جایگاه را افزایش داده است. سیاستی که تداوم آن در ماه مهر و همزمان با پیک ترافیک مدارس و دانشگاهها، میتواند موجب رضایت شهروندان شود.
مدیرعامل شرکت واحد اتوبوسرانی از نوسازی بیش از 80 درصد اتوبوسهای شهر خبر داده و در ستاد استقبال از مهر، آمار اتوبوسهای فعال شهر را بیش از 2700 دستگاه عنوان میکند. البته که یک بسته 100 دستگاهی اتوبوس جدید دوکابین ویژه خطوط بیآرتی نیز در حال ورود به کشور بود که از این مقدار تنها 31 دستگاه به گمرک بندر شهید رجایی تحویل شد. یک محموله 32 دستگاهی مورد اصابت پرتابههای دشمن آمریکایی قرار گرفت و چند دستگاه دیگر نیز در یکی از کشورهای همسایه دچار مشکل شده است.
معاون حملونقل و ترافیک تهران از آمادگی ایستگاه پایانهای حرم حضرت عبدالعظیم (ع) در منتهای جنوبشرقی خط 6 خبر داده و گفته امیدوار است این پایانه که میتواند ظرفیت مسافرپذیری قابل توجهی بویژه از شهر ری ایجاد کند، تا اوایل آبان به بهرهبرداری برسد.
آنطور که مدیرعامل شرکت کنترل ترافیک خبر داده، 108 دستگاه دوربین نظارت تصویری جدید هم در معابر پُر تردد پایتخت نصب شده است. افتتاح لاین شمال به غرب بزرگراه یادگار امام در هفته گذشته نیز توانست یک گره ترافیکی چندین ساله را در جنوبغربی شهر در آستانه بازگشایی مدارس مرتفع کند.
چرا با وجود افزایش ظرفیت حملونقل، ترافیک مدیریت نمیشود؟
سردار ابوالفضل موسویپور رئیس پلیس راهنمایی تهران معتقد است روزانه بیش از 4 میلیون شهروند جدید برای کار و فعالیت وارد شهر تهران میشوند.
وی میگوید: با آغاز فعالیت مدارس، بیش از 1.5 میلیون دانشآموز نیز ناگزیر از تردد در معابر سطح شهر هستند. تخمین رئیس پلیس راهور (که در نشست ستاد استقبال از مهر ارائه شد) برای افزایش ترافیک ماه مهر در هفته جاری نسبت به پایان شهریور، 30 درصد است!
موسویپور، اما معتقد است علیرغم همه هماهنگیها و افزایش ظرفیت حملونقل عمومی، بدون «مدیریت سفر» و بدون کنترل حجم ورودی خودروها به شهر، نمیتوان به کنترل ترافیک شهر تهران امید داشت. موضوعی که البته از گذشته مورد اشاره اساتید و صاحبنظران حوزه حملونقل نیز قرار داشته است.
کمبود اتوبوس یا توسعه نامتناسب شهر؛ مشکل ترافیک کجاست؟
شهابالدین کرمانشاهی عضو هیأت علمی دانشکده شهرسازی دانشگاه تهران معتقد است، مشکل ترافیک تهران تنها ظرفیت حملونقل عمومی نیست. بلکه عدم هماهنگی میان نحوه توسعه پایتخت با ظرفیتهای حملونقلی بویژه ریل و مترو است.
وی در پژوهشهای متعددی که همراه با دیگر اساتید صاحبنظر حوزه حملونقل و شهرسازی به چاپ رسانده، نشان میدهد، بدون توسعه همزمان شهر و حملونقل عمومی، نمیتوان به کنترل ترافیک امید داشت.
رویکرد توسعه مبتنی بر حملونقل عمومی یا TOD عنوانی است که اساتید حوزه شهرسازی برای حل مشکل ترافیک پایتخت پیشنهاد میکنند.
شهابالدین کرمانشاهی معتقد است توسعه مبتنی بر حملونقل عمومی زمانی معنا پیدا میکند که برنامهریزی برای استفاده از کاربریهای زمین در کنار ظرفیتهای حملونقل در کنار یکدیگر دیده شوند و دسترسی پیاده و حملونقل عمومی در کنار هم و مکمل همدیگر باشند. در چنین شرایطی میتوان به کاهش خودروهای تکسرنشین از خیابانها امید بست.
مصطفی عباسزادگان عضو هیأت علمی دانشگاه علموصنعت ایران نیز معقتد است، تهران باوجود بهرهگیری از ظرفیت گسترده مترو و BRT، نتوانسته از این زیرساختها برای توسعه مبتنی بر حملونقل عمومی TOD استفاده لازم را ببرد. حتی از نظر وی، خیلی از ایستگاههای متروی تهران همچنان نتوانستهاند بهعنوان یک مرکز فعالیت شهری نقشآفرینی کنند.
حسن اسماعیلزاده عضو هیأت علمی دانشگاه شهید بهشتی نیز در مطالعهای محدوده اطراف میدان ولیعصر (عج) را که تا حدی موضوع توسعه شهری اطراف ظرفیتهای حملونقل عمومی مراعات شده را بررسی کرده است. وی نشان میدهد پیامدهای اجرای سیاستهای TOD در این محدوده بسیار سطح بالا بوده و موجب ارتقای رضایت شهروندان شده است.
TOD چیست؟
پیاده تا اولین ایستگاه مترو! این احتمالاً اولین تعریف کلاسیکی است که از مفهوم توسعه مبتنی بر حملونقل عمومی ارائه شده است. یعنی مراکز اسکان و کاربریهای خدماتی، تا جایی که ممکن است در حوالی ظرفیتهای عمده حملونقلی مثل مترو ساخته شوند. برای آنکه شهروندان برای رفع نیازهای روزمره، به استفاده از خودروهای شخصی احتیاج پیدا نکنند.
پیتر کالتهورپ، معمار و شهرساز آمریکایی و از بنیانگذاران جریان «شهرسازی نو»، TOD را نوعی توسعه مختلط و فشرده در فاصله قابل پیادهروی از ایستگاه حملونقل عمومی تعریف میکند؛ توسعهای که در آن مسکن، خردهفروشی، دفاتر، فضاهای عمومی و خدمات در کنار یکدیگر قرار میگیرند و دسترسی با حملونقل عمومی، دوچرخه و پیاده را تسهیل میکنند.
TOD در تهران نیز دنبال میشود؟
به نظر میرسد نمیتوان تنها با افزایش میزان خطوط مترو یا اتوبوسهای تندرو در سطح شهر به مدیریت مسأله ترافیک امید داشت. بازتعریف مراکز فعالیت و سکونت اطراف ایستگاههای مترو، مسیری است که اغلب شهرهای دنیا برای حل مسأله ترافیک در پیش گرفتهاند. در تهران نیز سیاستها و راهبردهای کلان توسعه مبتنی بر حملونقل تهیه و به تصویب کمیسیون ماده 5 شهر رسیده است.
میترا کریمی مدیرکل شهرسازی شهرداری تهران در اینباره گفت: موضوع تهیه سند TOD تهران از حدود دو سال پیش آغاز شد و اکنون سند راهبردی و سیاستگذاری آن در کمیسیون ماده 5 به تصویب رسیده و برای بررسی به شورای عالی شهرسازی و معماری ایران ارجاع شده است. در شهر تهران نیز با توجه به ایستگاههای متروی موجود و همچنین برنامهریزیهای برای احداث خطوط جدید مترو، ظرفیت بسیار مناسبی برای انجام مطالعات TOD وجود دارد.
وی با اشاره به ادامه مطالعات در مقیاس پایینتر گفت: کار در این مرحله متوقف نشده و در سطح سه، مطالعات با تمرکز بیشتر بر ایستگاههایی که ظرفیت توسعه دارند، در حال آغاز است.
کریمی ادامه داد: مفهوم TOD این است که کانون هایتوسعه در اطراف خطوط و ایستگاههای حمل ونقل عمومی شکل بگیرند، اختلاط کاربریها مورد توجه قرار گیرد، فضاهای پیاده محور و مسیرهای مناسب پیادهروی ایجاد شود و دسترسی به وسایل حمل ونقل عمومی ارتقاء پیدا کند؛ تا شهروندان بتوانند بیشترین استفاده را از شبکه مترو و سایر سیستمهای حمل ونقل عمومی داشته باشند.
انتهای پیام/