خبرگزاری آریا - رئیس مرکز پایش مراقبتهای درمانی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به سهم بالای جوانان در آسیبهای ترومایی، درباره جابهجایی نادرست مصدومان و خطر تشدید آسیبها هشدار داد.
یک لحظه غفلت در جاده، سقوط از ارتفاع یا حتی یک حادثه در محیط کار و خانه میتواند در چند ثانیه، زندگی فردی را تغییر دهد.
آسیبهای ناشی از این حوادث، همچنان یکی از مهمترین چالشهای نظام سلامت به شمار میرود و در این میان حوادث رانندگی سهم قابل توجهی از آسیبهای ناشی از تروما را به خود اختصاص دادهاند.
اگرچه برخی شاخصهای تصادفات در فارس روند کاهشی داشته، اما افزایش مراجعه بیماران ترومایی و قرار گرفتن جوانان در صدر آسیبدیدگان این حوادث، اهمیت پیشگیری و امدادرسانی صحیح را دوچندان کرده است.
ترومای سنگین حوادث رانندگی به سرمایه انسانی فعال فارس
حوادث رانندگی مهمترین علت تروما در فارس است؛ واقعیتی که رئیس مرکز پایش مراقبتهای درمانی دانشگاه علوم پزشکی شیراز نیز به آن اشاره کرد و گفت: مراجعه بیماران ترومایی به مراکز درمانی استان در سالهای اخیر روندی افزایشی داشته و جوانان و افراد در سنین فعال جامعه سهم قابل توجهی از آسیبها و مرگومیر ناشی از تروما را به خود اختصاص میدهند.
دکتر زهرا معتمدی در گفتوگو با خبرنگار ایرنا، اظهار کرد: در حوادث رانندگی با طیف گستردهای از آسیبها از شکستگی و آسیب اندامها گرفته تا آسیبهای مغزی، نخاعی و خونریزیهای داخلی مواجه هستیم که بسته به شدت حادثه میتواند پیامدهای متفاوتی برای مصدوم داشته باشد.
او اضافه کرد در کنار حوادث رانندگی، سقوط، حوادث شغلی و حوادث خانگی نیز سهم قابل توجهی در بروز تروما در فارس دارند.
جوانان در معرض بار قابل توجه تروما
به گفته او بیشترین بار تروما در گروههای سنی فعال جامعه مشاهده میشود و جوانان و افراد پنج تا 29 سال سهم قابل توجهی از آسیبها و مرگومیر ناشی از تروما را به خود اختصاص میدهند.
معتمدی ادامه داد: قرار گرفتن گروههای سنی جوان در معرض تروما، با توجه به حضور بیشتر این افراد در محیطهای کاری، آموزشی، فعالیتهای اجتماعی و تردد در شبکه حملونقل، اهمیت توجه به پیشگیری از حوادث و آموزش رفتارهای ایمن را بیشتر میکند.
کاهش تصادفات، اما تداوم نگرانی از آسیبهای ناشی از حوادث
اگرچه روند برخی شاخصهای تصادفات در فارس، طی یکسال گذشته کاهشی بوده، اما شمار بالای تردد در شبکه راههای و گستردگی محورهای مواصلاتی استان و حجم ترافیک در کلانشهر شیراز، ضرورت استمرار اقدامات پیشگیرانه و برخورد با رفتارهای پرخطر رانندگی را دوچندان کرده است.
نباید به مصدوم آب، غذا یا دارو داد؛ زیرا ممکن است بیمار نیازمند اقدامات فوری پزشکی یا جراحی باشد.
بر اساس اعلام پلیس راهور فارس، تصادفات فوتی در سال 1404 نسبت به سال 1403، هشت درصد و تصادفات جرحی نیز 21 درصد کاهش داشته است.
در طرح نوروزی 1405 نیز کاهش 44 درصدی تصادفات فوتی و 27 درصدی تصادفات جرحی در فارس گزارش شده؛ با این حال، استمرار مراجعه مصدومان حوادث به مراکز درمانی نشان میدهد که پیشگیری از آسیب و کاهش پیامدهای تروما همچنان نیازمند توجه جدی است.
اهمیت دقت در لحظههایی طلایی امداد و نجات
حفظ سرمایههای انسانی فارس، نخست در گرو اقدامات پیشگیرانه از حوادث رانندگی و حین کار است، اما در صورت وقوع حادثه و تروما، لحظههایی امداد و نجات اهمیت طلایی پیدا میکند.
رئیس مرکز پایش مراقبتهای درمانی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تاکید بر اهمیت اقدامات صحیح در دقایق نخست پس از وقوع حادثه، یکی از اشتباهات مهم مردم را جابهجایی نادرست مصدوم عنوان کرد.
وی تاکید کرد: بیرون کشیدن غیر اصولی مصدوم از خودرو، بلند کردن یا نشاندن او میتواند در صورت وجود آسیب ستون فقرات، وضعیت مصدوم را بدتر کند.
معتمدی اضافه کرد: همچنین نباید به مصدوم آب، غذا یا دارو داد؛ زیرا ممکن است بیمار نیازمند اقدامات فوری پزشکی یا جراحی باشد.
به توصیه او، کمکرسانی به مصدوم باید به گونهای انجام شود که آسیب احتمالی او تشدید نشود و در صورت نبود آموزش لازم، بهترین اقدام، حفظ ایمنی صحنه و تماس سریع با نیروهای امدادی است.
آغاز زنجیره نجات از محل حادثه
معتمدی گفت: نخستین اقدام پس از وقوع حادثه، حفظ ایمنی فرد و صحنه حادثه است؛ چراکه نباید با بیاحتیاطی، یک مصدوم جدید به حادثه اضافه شود.
او ادامه داد: پس از آن باید در سریعترین زمان ممکن با اورژانس تماس گرفت و اطلاعات دقیق محل حادثه، تعداد مصدومان و وضعیت آنها را اعلام کرد.
رئیس مرکز پایش مراقبتهای درمانی دانشگاه علوم پزشکی شیراز تاکید کرد: از جابهجایی غیرضروری مصدوم، بهویژه در صورت احتمال آسیب گردن و ستون فقرات، باید خودداری کرد.
دقیقههای نجات بخش پس از تروما
او دقیقههای نخست پس از تروما را «زمان طلایی» در درمان مصدومان خواند و گفت: در این هنگام واقعا زمان اهمیت دارد و هر دقیقه میتواند بر پیامد حادثه تاثیرگذار باشد.
تشخیص سریع، انجام اقدامات حیاتی در صحنه، انتقال صحیح و رساندن بیمار به بیمارستان میتواند تفاوت میان مرگ و زندگی یا میان بهبودی و ناتوانی دائمی باشد.
به گفته معتمدی، تشخیص سریع، انجام اقدامات حیاتی در صحنه، تماس با اورژانس، انتقال صحیح و رساندن بیمار به بیمارستان میتواند تفاوت میان مرگ و زندگی یا میان بهبودی و ناتوانی دائمی باشد.
وی با بیان اینکه زنجیره نجات از لحظه وقوع حادثه آغاز میشود، نه از زمان رسیدن بیمار به بیمارستان، خاطرنشان کرد: مصدوم را جابهجا نکنید؛ یک کمک اشتباه میتواند آسیب را شدیدتر کند.
شدت آسیب، ملاک انتقال مصدومان به مرکز درمانی مناسب
رئیس مرکز پایش مراقبتهای درمانی دانشگاه علوم پزشکی شیراز درباره دسترسی مصدومان به مراکز تخصصی تروما در فارس نیز گفت: در استان پهناوری مانند فارس، شبکه انتقال مصدومان بر اساس شدت آسیب و سطح خدمات مورد نیاز بیمار انجام میشود.
وی افزود: بیمار پس از ارزیابی اولیه باید به نزدیکترین مرکز مناسب برای دریافت خدمات مورد نیاز منتقل شود و در صورت نیاز به خدمات تخصصی یا فوقتخصصی، با هماهنگی و بر اساس شرایط بیمار به مرکز درمانی مورد نظر ارجاع شود.
معتمدی تاکید کرد: در مدیریت تروما، سرعت تشخیص، اقدامات صحیح اولیه و انتقال مناسب بیمار در کنار پیشگیری از وقوع حادثه، از عوامل مهم در کاهش عوارض و پیامدهای ناشی از آسیبها به شمار میرود.
در وهله نخست، ایمنی کار و پیشگیری از حوادث شغلی و راهداری و رانندگی ایمن برای جلوگیری از تصادفات رانندگی و وقوع تروما و سپس امداد و نجات اصولی و به موقع مانع آسیب شدید به سلامت و تهدید جان نیروهای انسانی فعال فارس خوهد شد.
توجه عموم مردم و حاضران در صحنه حوادث به توصیههای مطرح شده، در بسیاری موارد میتواند منجر به نجات جان و سلامتی حادثه دیدگان تصادفات رانندگی، حوادث شغلی و دیگر اتفاقات باشد.