خبرگزاری آریا - شاخصهای بازار ذخیرهسازی نشان داد که کمبود گازوئیل به دلیل اختلال در عرضه و کاهش سطح ذخیرهسازیها تا سال 2027 ادامه مییابد.
به گزارش خبرگزاری رویترز از نیویورک، بر اساس شاخصهای بازار ذخیرهسازی و به گفته فعالان این صنعت، کمبود گازوئیل در جهان به دلیل جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و درگیریهای نظامی روسیه و اوکراین، پیش از سال آینده میلادی تعدیل نمیشود؛ موضوعی که سبب تداوم افزایش قیمت سوخت و فشار بر اقتصاد کشورها شده است.
جنگ علیه ایران و درگیریهای مسکو و کییف عرضه گازوئیل را بهشدت مختل کرده، سبب اختلال در عرضه روزانه میلیونها بشکه سوخت از خاورمیانه و روسیه شده، ذخیرهسازیها را به پایینترین سطح رسانده و قیمتها را با افزایشی بیسابقه روبهرو کرده است. کمبود گازوئیل به دلیل استفاده گسترده از آن در بخشهای کشاورزی، تولید و حملونقل سنگین، مانعی برای فعالیتهای اقتصادی شده است.
قیمت خردهفروشی گازوئیل در آمریکا در ماه جاری برای نخستین بار از 6 دلار برای هر گالن فراتر رفت. افزایش قیمت گازوئیل وضع کشاورزان و رانندگان کامیون را تحتتأثیر قرار داده و نگرانیهایی را برای حزب جمهوریخواه دونالد ترامپ، رئیسجمهوری این کشور، در آستانه انتخابات میاندورهای ماه نوامبر ایجاد کرده است.
تأثیر دیگر تداوم کمبود عرضه در بازار ذخیرهسازی پدیدار شده است. دادههای شرکت کارگزاری تنک تایگر (The Tank Tiger) نشان داد که پالایشگاهها و معاملهگران در سراسر آمریکای شمالی به دلیل کمبود سوخت برای ذخیرهسازی، از تمدید قراردادهای اجاره مخازن ذخیرهسازی گازوئیل خودداری میکنند.
استیون بارسامیان، مدیر عملیاتی ارشد این شرکت، در گفتوگو با رویترز اعلام کرد که ظرفیت ذخیرهسازی گازوئیل برای اجاره در آمریکای شمالی و جزایر کارائیب، یکی از مراکز اصلی تجاری، برای ماه اکتبر به 13 میلیون بشکه میرسد که بالاترین مقدار در چهار سال گذشته است. ظرفیت ذخیرهسازی این مناطق در ماه ژوئن 11 میلیون بشکه بود.
بر اساس گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا، مجموع ذخیرهسازی گازوئیل این کشور تا 11 سپتامبر (20 شهریور) به 107 میلیون و 900 هزار بشکه کاهش یافت که پایینترین سطح برای این مقطع زمانی از سال از آغاز ثبت آمار این اداره در سال 1982 بهشمار میرود.
بارسامیان افزود: برداشت سریع گازوئیل از مخازن ذخیرهسازی آمریکا، میزان کمبود عرضه در بازار در ماههای اخیر را نشان میدهد و افزایش تعداد مخازن برای اجاره، بر احتمال کمبود بلندمدت عرضه دلالت دارد.
وی تصریح کرد: کاهش ذخیرهسازیها همزمان با افزایش ظرفیتهای خالی برای اجاره نشان میدهد فعالان بازار تداوم کمبود عرضه را دستکم تا سه ماهه نخست سال آینده پیشبینی میکنند. قراردادهای اجاره مخازن ذخیرهسازی بهطور معمول برای مدت شش ماه تا یک سال منعقد میشوند.
بارسامیان گفت: مخازن بیشتری برای اجاره وجود دارد، زیرا تمایلی برای تمدید قراردادهای کنونی دیده نمیشود. وقتی گازوئیل کافی برای ذخیرهسازی عرضه نمیشود، چرا باید برای اجاره مخزن هزینه کرد؟
شرکت اکوباکس دامپسترز (EcoBox Dumpsters) که در زمینه مدیریت پسماند در آمریکا فعالیت دارد، برای مهار هزینههای فزاینده سوخت، اقدامهایی مانند استفاده از کامیونهای کوچکتر در صورت امکان، تجمیع عملیات تحویل و جمعآوری در یک منطقه مشخص و تأیید برنامههای جمعآوری برای جلوگیری از ترددهای غیرضروری را در پیش گرفته است.
دیوید گاریگوس، مالک این شرکت، در این باره میگوید: هماکنون تردد غیرضروری هر کامیون هزینهای بسیار سنگینتر دارد.
نگرانیهای جهانی
اداره اطلاعات انرژی آمریکا پیشبینی میکند که سطح ذخیرهسازیها همچنان پایین میماند.
این نهاد انرژی اوایل ماه جاری پیشبینی کرد که ذخیرهسازی سوختهای میانتقطیر در آمریکا در ماه سپتامبر به کمتر از 100 میلیون بشکه کاهش مییابد و تا پایان سال 2026 و بخش عمدهای از سال 2027 به پایینتر از سطح پنج سال گذشته میرسد.
ذخیرهسازی گازوئیل اروپا هم در سطحی پایین قرار دارد. بر اساس تازهترین دادههای شرکت اینسایتس گلوبال (Insights Global)، ذخیرهسازی در قطب ذخیرهسازی، پالایش و تجارت آمستردام-روتردام-آنتورپ در ماه ژوئیه 16 درصد کمتر از میانگین آن در پنج سال اخیر بوده است.
میانگین مجموع ذخیرهسازی سوختهای میانتقطیر در سنگاپور هم در هفتههای اخیر به حدود 8 میلیون و 200 هزار بشکه رسیده که مشابه سطح پیش از آغاز جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران است، اما پایینتر از میانگین ذخیرهسازی این کشور در سال 2025 یعنی 9 میلیون و 600 هزار بشکه قرار دارد.
آندریا پسکاتوری، معاون بخش آسیا-اقیانوسیه در صندوق بینالمللی پول، در جریان کنفرانس نفت آسیا و اقیانوسیه در سنگاپور گفت: کمبود عرضه بر بازارهای نوظهور آسیا تأثیری قابلتوجه گذاشته است.
نشانههایی از بهبود اوضاع
مدیران این صنعت پیشبینی میکنند که عرضه جهانی گازوئیل در طول زمستان همچنان با محدودیتهایی روبهرو باشد، بهویژه اگر تنشهای خاورمیانه صادرات سوخت را بیشازپیش مختل کند و ممنوعیت صادرات گازوئیل روسیه تا ماه اکتبر پابرجا بماند.
روزنامه ودوموستی روسیه روز سهشنبه (24 شهریور) گزارش داد که مسکو محدودیتهای مربوط به صادرات گازوئیل را تا پایان ماه اکتبر تمدید خواهد کرد.
الکس هودز، مدیر راهبرد بازار انرژی در شرکت استوناکس (StoneX)، گفت: احتمال میرود قیمت گازوئیل در آمریکا باز هم افزایش یابد، زیرا خریداران در سواحل شرقی این کشور پیش از اوجگیری تقاضا در فصل سرما، اقدام به خرید محمولهها میکنند.
تحلیلگران همچنین پیشبینی میکنند که حاشیه سود بیسابقه پالایش گازوئیل، تولید بیشتر را تشویق میکند و مانع از افزایش شدید قیمتها میشود.
اختلاف قیمت گازوئیل در آمریکا، یعنی اختلاف قیمت معاملههای آتی گازوئیل با گوگرد بسیار کم و قیمت معاملههای آتی نفت خام آمریکا، در 14 سپتامبر (23 شهریور) به سطح بیسابقه 118 دلار و 62 سنت برای هر بشکه رسید.
فیلیپ ورلگر، اقتصاددان حوزه انرژی، در ماه جاری اعلام کرد که چین هم میتواند با تداوم روند افزایشی صادرات خود در ماههای اخیر، به کاهش فشارها کمک کند.
با این حال، بالا رفتن تنشها در خاورمیانه یا تشدید درگیریهای نظامی روسیه و اوکراین و یا اختلال شدید در فعالیت پالایشگاهها میتواند سبب افزایش قابلتوجه قیمتها شود.
هودز گفت: عوامل بنیادی بازار هماکنون نشان میدهد که قیمتهای بالا برای مدتی همچنان ادامه دارد.