خبرگزاری آریا - استاندار فارس با اشاره به نقش جامعه عشایری در امنیت غذایی، تولید ملی و پاسداری از مرزهای جغرافیایی و فرهنگی کشور، تدوین برنامههای واقعبینانه، عملیاتی و مشارکتی برای توانمندسازی، ارتقای کیفیت زندگی و رسیدگی به مطالبات این جامعه را ضروری دانست.
استاندار فارس با اشاره به نقش جامعه عشایری در امنیت غذایی، تولید ملی و پاسداری از مرزهای جغرافیایی و فرهنگی کشور، تدوین برنامههای واقعبینانه، عملیاتی و مشارکتی برای توانمندسازی، ارتقای کیفیت زندگی و رسیدگی به مطالبات این جامعه را ضروری دانست.
به گزارش اداره کل روابط عمومی و امور بینالملل استانداری فارس، حسینعلی امیری در شورای عشایر استان که با حضور جهانبخش میرزاوند، رئیس سازمان امور عشایری کشور برگزار شد، با اشاره به جایگاه جامعه عشایری در ساختار جمعیتی و توسعه کشور اظهار کرد: در تحلیل مهندسی توسعه کشور باید جامعه شهری، روستایی و عشایری را بهعنوان سه بخش مهم مورد توجه قرار داد و برای هر یک متناسب با واقعیتهای موجود برنامهریزی کرد.
استاندار فارس با اشاره به کاهش سهم جمعیت عشایری کشور در طول یک قرن گذشته افزود: بر اساس گزارشهایی که در سالهای گذشته منتشر شده، در سال 1300 حدود 25 درصد جمعیت کشور را عشایر تشکیل میدادند، اما این سهم بهتدریج کاهش یافته است.
امیری افزود: فارغ از آمارهای مختلف درباره جمعیت عشایری، واقعیت این است که عشایر یک جامعه ریشهدار و تأثیرگذار در کشور هستند و نمیتوان آنها را نادیده گرفت یا حذف کرد، همانگونه که در طول تاریخ نیز تلاشهایی برای حذف یا یکجانشین کردن عشایر انجام شده، اما این جامعه همچنان به حیات خود ادامه داده است.
عشایر شریک توسعه هستند، نه صرفاً خدمتگیرنده
استاندار فارس با تأکید بر ظرفیت تولیدی جامعه عشایری گفت: بر اساس گزارشهای موجود، سهم عشایر در تولید ملی متناسب با جمعیت آنها قابل توجه است و این جامعه از بهرهوری بالایی برخوردار است.
وی افزود: وقتی با جامعهای مواجه هستیم که با وجود برخورداری از ظرفیتهای تولیدی، توقعات محدودی دارد، وظیفه حاکمیت این است که برای توانمندسازی و ارتقاء کیفیت زندگی آن برنامهریزی کند.
امیری با یادآوری بازدید اخیر خود از مناطق عشایری سپیدان گفت: چندی پیش در بازدید از عشایر این منطقه، از نزدیک شرایط زندگی آنها را مشاهده کردم و با وجود سختیهای فراوان، شاهد کرامت، شرافت و احساس مسئولیت بالای این جامعه بودم؛ این شرایط نشان میدهد که نمیتوان جامعه عشایری را نادیده گرفت.
وی افزود: باید پذیرفت که عشایر در توسعه کشور شریک هستند، نه صرفا خدمتگیرنده. این تغییر نگاه باید در سیاستگذاری، برنامهریزی و نحوه ارائه خدمات به جامعه عشایری مورد توجه قرار گیرد.
نقش عشایر در امنیت و دفاع مقدس
استاندار فارس یکی از مهمترین دلایل ضرورت توجه به عشایر را موضوع امنیت عنوان کرد و گفت: نادیده گرفتن عشایر میتواند به تخلیه مناطق استراتژیک و ایجاد خلأ در حوزههای امنیتی منجر شود.
امیری افزود: بخش قابل توجهی از جامعه عشایری در مناطق مرزی و حساس کشور زندگی میکنند و حضور آنها در این مناطق علاوه بر نقش اقتصادی و اجتماعی، دارای اهمیت امنیتی است.
وی با اشاره به پیشینه حضور عشایر در عرصههای ملی گفت: عشایر در ادوار مختلف، از پیروزی انقلاب اسلامی تا هشت سال دفاع مقدس، غیرت، شجاعت و پایبندی خود را به نظام جمهوری اسلامی به اثبات رساندهاند.
استاندار فارس ادامه داد: میزان حضور و ایثار عشایر در دفاع مقدس، متناسب با جمعیت آنها، قابل توجه بوده است و شمار زیادی از فرزندان عشایر در دوران جنگ تحمیلی به شهادت رسیدند.
وی تصریح کرد: روحیه شجاعت، غیرت و مسئولیتپذیری در جامعه عشایری یک ظرفیت ملی است و توجه به این جامعه میتواند به تقویت انسجام ملی کمک کند.
برنامهریزی برای عشایر باید واقعبینانه و مشارکتی باشد
نماینده عالی دولت در فارس با یادآوری ضرورت اصلاح رویکردهای برنامهریزی در حوزه عشایر گفت: توانمندسازی و مولد کردن جامعه عشایری، ارتقاء کیفیت زندگی، کاهش فقر و نابرابری و انطباق سیاستها با راهبردهای عملیاتی باید در برنامههای مربوط به عشایر مورد توجه جدی قرار گیرد.
امیری افزود: در برنامههای توسعه گذشته، احکام مناسبی برای حمایت از عشایر پیشبینی شده، اما در اجرا و انطباق سیاستها با راهبردهای عملیاتی، مشکلاتی وجود داشته است.
وی ادامه داد: اگر برنامهریزیها متناسب با واقعیتهای جامعه عشایری انجام شده بود، امروز با گذر زمان بخشی از مشکلاتی که در شورای عشایر مطرح میشود، وجود نداشت.
استاندار فارس تأکید کرد: برنامههای مربوط به عشایر باید مبتنی بر واقعیتهای زندگی این جامعه، شرایط جغرافیایی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی آنان تدوین شود.
وی با اشاره به مسئولیت دستگاههای متولی افزود: امروز نیز متولیان امر در وزارت جهاد کشاورزی و سازمان امور عشایر کشور باید متناسب با این واقعیت برنامههایی راهبردی تدوین کنند. نباید اجازه داد مشکلات عشایر که از دهههای گذشته باقی مانده، به روالی فرسایشی تبدیل شود؛ بلکه باید با اولویتبندی، بخش عمدهای از این مسائل را در یک افق زمانی مشخص حلوفصل کرد.
امیری با تأکید بر ضرورت مشارکت ذینفعان در تصمیمگیری و اجرای برنامهها گفت: تا زمانی که ذینفعان در اجرای برنامهها مشارکت داده نشوند، نمیتوان انتظار داشت برنامهها به موفقیت برسند.
وی افزود: این موضوع تنها مختص جامعه عشایری نیست و در سایر حوزههای مدیریتی استان نیز تجربه نشان داده است که مشارکت ذینفعان، یکی از عوامل مهم موفقیت برنامههاست.
استاندار فارس اظهار کرد: به معاونت اقتصادی استانداری تأکید شده است که در تمامی طرحها، مشارکت عشایر بهعنوان شرکای توسعه نهادینه شود. همچنین در مباحثی همچون مدیریت منابع طبیعی و پیشگیری از مخاطرات زیستمحیطی، باید از توانمندیهای جامعه عشایری بهرهبرداری شود.
تقویت جایگاه عشایر در آموزش، فرهنگ و گردشگری
امیری با اشاره به تخصیص اعتبارات لازم از محل ارزش افزوده برای حمایت از مناطق عشایری گفت: علاوه بر حمایتهای اقتصادی و تأمین زیرساختها، باید به موضوعات فرهنگی، صنایعدستی، آداب و رسوم و موسیقی فولکلور عشایر توجه ویژهای شود. همچنان که در صنعت توسعه گردشگری، صنعت گردشگری عشایری نیز جایگاه درخوری دارد که باید به آن توجه و برای بالندگی آن در قالب گردشگری به عنوان محور اول توسعه استان برنامهریزیهای لازم صورت گیرد.
وی توجه به جایگاه عشایر در برنامههای آموزشی و فرهنگی را ضروری دانست و اظهار کرد: نقش و ظرفیت جامعه عشایری باید در برنامهریزیهای آموزشی و حتی محتوای کتابهای درسی مورد توجه قرار گیرد.
استاندار فارس افزود: نسل جدید باید با نقش عشایر در تاریخ، اقتصاد، فرهنگ و امنیت کشور آشنا شود و این جامعه بهعنوان بخشی از هویت ملی ایران در نظام آموزشی معرفی شود.
امیری با اشاره به تجربه برخی کشورها در حمایت از جوامع عشایری اظهار کرد: در برخی کشورها از ظرفیت عشایر در حوزههای فرهنگی، گردشگری و حتی مناسبات بینالمللی استفاده شده و این امر به ماندگاری و تولید ثروت برای این جوامع کمک کرده است.
وی افزود: در برخی کشورها، معرفی سبک زندگی، فرهنگ و تولیدات عشایری به یکی از ظرفیتهای گردشگری تبدیل شده است و ایران نیز میتواند با توجه به تنوع فرهنگی و تاریخی خود از این ظرفیت بهره بگیرد.
عشایر از نخستین جوامع متأثر از تغییر اقلیم هستند
استاندار فارس تغییر اقلیم را از موضوعات مهم مرتبط با آینده جامعه عشایری دانست و گفت: عشایر از نخستین جوامعی هستند که آثار تغییرات اقلیمی را در زندگی و معیشت خود احساس میکنند.
امیری افزود: اگر تغییر اقلیم را بهعنوان یک واقعیت در نظر بگیریم، باید از هماکنون چالشهای ناشی از آن برای جامعه عشایری شناسایی و برای کاهش آثار آن برنامهریزی شود.
وی ادامه داد: تغییر الگوی بارش، کاهش منابع آب و تغییر شرایط مراتع میتواند مستقیما بر زندگی و تولید عشایر اثر بگذارد و لازم است دستگاههای تخصصی از جمله هواشناسی، منابع طبیعی و دستگاههای مرتبط در این زمینه مطالعات و برنامهریزی دقیق داشته باشند.
مطالبات عشایر با برنامه مشخص و چشمانداز کارشناسی پیگیری شود
استاندار فارس با اشاره به تعدد مسائل مطرحشده در نشست شورای عشایر گفت: باید مشکلات اولویتبندی شوند و برای هر یک برنامه مشخص، کارشناسی و دارای چشمانداز تدوین شود.
وی اظهار کرد: مهم این است که روند حل مشکلات بر اساس یک برنامهریزی کارشناسی و با چشمانداز مشخص دنبال شود.
استاندار فارس ادامه داد: برخی از مشکلات عشایر ممکن است ریشه در دهههای گذشته داشته باشند و حل آنها نیازمند برنامههای بلندمدت است و بنابراین میتوان برای حل برخی مسائل، چشماندازهای مشخصی تعریف کرد و اقدامات را مرحلهبهمرحله پیش برد.
وی با تأکید بر ضرورت اختصاص زمان کافی به طرح مسائل جامعه عشایری گفت: نشست شورای عشایر باید خروجیمحور و تصمیمساز باشد. ضرورت دارد برای جلسات آینده زمان بیشتری اختصاص یابد تا نمایندگان جامعه عشایری بتوانند دغدغههای خود را بهصورت شفاف بیان کنند. قاعده کار این است که موضوعات مورد نیاز به مصوبه، پیش از جلسه به اعضا ابلاغ شود تا بر روی متن پیشنویس بحث و تصمیمگیری صورت گیرد.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی استانداری فارس در دومین شورای عشایر استان که با حضور مسعود گودرزی، معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری، جعفر قادری، غلامرضا توکل شوریجه، محمد مهدی فروردین نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی، محسن پاپری زارعی، مدیرکل مدیریت و برنامه ریزی و عبدالمجید کریمی، مدیرکل امور عشایری استان و جمعی از فعالان و صاحب نظران جامعه عشایری همراه بود، پیش از سخنان استاندار حاضران به بیان دیدگاهها و نقطهنظرات خود در خصوص مسائل جامعه عشایری پرداختند.