خبرگزاری آریا - پارس جنوبی در کارنامه بیش از دو دهه بهرهبرداری، در میان انبوه اعداد و رکوردهای تولیدی با عدد 730 میلیون مترمکعب بیش از همه در دولت چهاردهم درخشیده است که بالاترین میزان تولید گاز غنی ثبتشده در تاریخ بهرهبرداری از این میدان مشترک به شمار میرود.
به گزارش خبرنگار شانا، میدان گازی پارس جنوبی (با نام گنبد شمالی در سمت قطر) یکی از بزرگترین منابع گازی مستقل جهان است که روی خط مرزی مشترک ایران و قطر در خلیج فارس و به فاصله حدود 100 کیلومتری سواحل جنوبی ایران قرار دارد. مساحت این میدان 9700 کیلومتر مربع بوده که بخش متعلق به ایران 3700 کیلومتر مربع است. این میدان با داشتن 14/2 هزار میلیارد متر مکعب گاز درجا (معادل 8درصد کل ذخایر گاز جهان و 47درصد ذخایر گاز شناختهشده کشور)، 19 میلیارد بشکه میعانات گازی، 7 میلیارد و 500 میلیون بشکه نفت خام در لایههای نفتی و ذخایر قابلتوجه هلیوم، از نظر ارزش اقتصادی جایگاه بینظیر و منحصربهفردی در اقتصاد ملی کشور دارد.
توسعه میدان مشترک گازی پارس جنوبی با هدف تأمین گاز مورد نیاز کشور در بخشهای تزریق به میدانهای نفتی، عرضه به واحدهای صنعتی و نیروگاهها، گازرسانی به واحدهای خانگی- تجاری، تأمین خوراک مجتمعهای پتروشیمی و صادرات گاز، میعانات گازی، گازمایع و گوگرد در برنامههای وزارت نفت قرار گرفت. ازاینرو، ثبت رکورد تولید روزانه 730 میلیون مترمکعب گاز غنی در زمستان 1404 رکوردی است که در تمام این زنجیره بههمپیوسته مؤثر قلمداد میشود. در سطحی دیگر، ثبت رکورد تولید روزانه 730 میلیون مترمکعب گاز از آن رو اهمیت بیشتری پیدا میکند که پارس جنوبی میدان مشترک ایران و قطر است و افزایش در برداشت و تولید از این مخزن، در چهارچوب رقابت دو کشور معنا پیدا میکند.
رکوردشکنی از زمستان 1403 آغاز شد
آنچه نباید از نظر دور داشت آنکه این نخستین بار نیست که رکورد برداشت گاز از پارس جنوبی در دولت چهاردهم شکسته میشود و دستاوردهای تولیدی شرکت نفت و گاز پارس در زمستانهای 1403 و 1404 به ثبت رکوردهای کمسابقه در برداشت روزانه گاز غنی از میدان مشترک پارس جنوبی انجامید. برای نمونه، در زمستان 1403 برداشت روزانه گاز غنی از این میدان به ارقام 710، 712، 714 و سرانجام 716 میلیون مترمکعب رسید.
این روند فزاینده در سال 1404 نیز تداوم داشت و پس از ثبت تولیدهای 718، 722، 723، 725 و 727 میلیون مترمکعب، در روزهای پایانی زمستان 1404 بالاترین نصاب تولید در تاریخ دو دهه بهرهبرداری از میدان پارس جنوبی با رقم 730 میلیون مترمکعب گاز غنی در روز به ثبت رسید که نشاندهنده حداکثرسازی ظرفیت تولید در شرایط اوج مصرف و نقش حیاتی این میدان در پایداری شبکه گاز کشور است.
در سطحی دیگر، افزایش تولید از پارس جنوبی در شرایطی محقق شد که این میدان وارد نیمه دوم عمر خود شده و افت طبیعی فشار مخزن به یکی از مهمترین چالشهای پیشروی تولید پایدار تبدیل شده است. در چنین شرایطی، حفظ ظرفیت تولید نیازمند مجموعهای از اقدامهای همزمان در بخشهای مختلف میدان و تأسیسات است.
اجرای تعمیرات اساسی، بهینهسازی و آمادهسازی تجهیزات، توسعه فازهای مرزی و حفاری چاههای جدید از اقدامهایی بود که زمینه افزایش برداشت از میدان را فراهم کرد. در همین چهارچوب، بهرهبرداری از 14 حلقه چاه جدید نیز به ظرفیت تولید افزوده شد و امکان استفاده بیشتر از ظرفیتهای مخزن و تأسیسات فرآورشی را فراهم کرد.
تولید بیشتر با تکیه بر نگهداشت و بهینهسازی
تعمیرات اساسی نیز در این میان نقشی تعیینکننده داشت؛ به این دلیل که استمرار تولید در پارس جنوبی پیش از هر چیز به آمادهبهکاری سکوها، چاهها، خطوط و تأسیسات فرآورشی وابسته است. مدیریت تعمیرات و بازگرداندن تجهیزات به چرخه در زمان مناسب، به مجموعه تولید اجازه داد در دوره اوج مصرف زمستانی، ظرفیت موجود را با حداکثر توان به کار گیرد.
اهمیت این رکورد زمانی بیشتر نمایان میشود که بدانیم این میزان تولید در زمستان و در دوره اوج مصرف گاز کشور به ثبت رسیده است که هر میلیون مترمکعب گاز تولیدشده در پایداری شبکه و تأمین نیاز بخشهای مختلف مصرف اهمیت دارد. خبر این رکورد نخست از سوی محسن پاکنژاد، وزیر نفت، اعلام شد. او با اشاره به ثبت تولید روزانه 730 میلیون مترمکعب گاز در پارس جنوبی، این موفقیت را حاصل تلاش کارکنان این میدان در شرایط سخت تحریم دانست و تأکید کرد این تولید، تکیهگاهی مطمئن برای مدیریت انرژی زمستان 1404 بوده است.
730 میلیون مترمکعب را باید حاصل جمع ظرفیت عملیاتی پارس جنوبی و توان صنعت نفت برای حفظ و افزایش تولید دانست که دوران توسعه اولیه را سپری کرده و به فصل نگهداشت تولید و صیانت از مخزن رسیده است.
پارس جنوبی در بیش از دو دهه گذشته بار اصلی رشد تولید گاز کشور را بر دوش کشیده است و در دوره فعالیت دولت چهاردهم نیز رکورد 730 میلیون مترمکعبی را ثبت کرده است تا این امید را ایجاد کند که این میدان، با وجود افزایش سن و آغاز افت طبیعی فشار مخزن، همچنان میتواند با اتکا به حفاری، تعمیرات اساسی، توسعه فازهای مرزی، بهینهسازی تجهیزات و مدیریت دقیق عملیات، سقفهای تازهای را در تولید ثبت کند.