خبرگزاری آریا-در چند دهه اخیر، صحنه‌های تکراری در خیابان‌های آبادان؛ پیکرهای خمیده، پوشش‌های ژولیده و چهره‌هایی که گاه تجاهر به اعتیاد را به نمایش می‌گذارند، به یکی از مشهودترین و ماندگارترین نشانه‌های آسیب اجتماعی در این شهر تبدیل شده است. در حالی که قانونگذار از سال‌ها پیش با تصویب ماده 16 قانون مبارزه با مواد مخدر، تجاهر به اعتیاد را جرم‌انگاری کرده و برای آن مجازات نگهداری اجباری در مراکز درمانی پیش‌بینی کرده است، آمارها نشان می‌دهد این پدیده نه‌تنها در طول دهه‌ها کاهش نیافته، بلکه به یکی از عوامل برهم‌زننده امنیت عمومی و افزایش جرایم خرد در آبادان بدل شده است.
قانونی که اجرا می‌شود، اما کافی نیست
به گزارش خبرگزاری آریا از آبادان؛بر اساس ماده 16 قانون مبارزه با مواد مخدر، معتادان متجاهر و فاقد گواهی درمان، با حکم مقام قضایی برای دوره‌ای یک تا سه ماهه به مراکز درمان اجباری فرستاده می‌شوند. در آبادان، پلیس در گزارش‌های رسمی از جمع‌آوری ده‌ها نفر در طرح‌های مختلف خبر داده است؛ از جمع‌آوری 32 نفر در فروردین 1404 تا معرفی 86 نفر به مراکز ترک اعتیاد در آذر همان سال. این آمارها اگرچه نشان از تلاش دستگاه‌های انتظامی دارد، اما همزمان پرسشی جدی را مطرح می‌کند: اگر جمع‌آوری دهه‌ها ادامه دارد، چرا تعداد متجاهران در سطح شهر کاهش محسوسی نمی‌یابد؟
پاسخ را باید در چرخه معیوبی جست‌وجو کرد که یک سر آن به خیابان و سر دیگرش به نبود زیرساخت‌های پس از درمان گره خورده است. معاون کاهش تقاضای ستاد مبارزه با مواد مخدر صراحتاً اذعان کرده که مشکل اصلی پس از ترخیص معتاد از مرکز ماده 16 آغاز می‌شود: «وقتی معتاد از مرکز ترخیص می‌شود، تازه مشکلات اولیه نظیر بی‌خانمانی، بیکاری و … که از عوامل عمده اعتیاد بوده نمایان می‌شود». به بیان دیگر، جمع‌آوری بدون توانمندسازی و اشتغال، تنها یک چرخه کوتاه‌مدت است که دوباره به خیابان بازمی‌گردد؛ چرخه‌ای که دهه‌هاست در آبادان تکرار می‌شود.
امنیت عمومی؛ قربانی اول
ارتباط میان حضور معتادان متجاهر و افزایش جرایم خرد در آبادان، صرفاً یک گمانه‌زنی نیست. فرمانده انتظامی شهرستان، خود در تشریح اقدامات پیشگیرانه، جمع‌آوری معتادان متجاهر را در کنار دستگیری خرده‌فروشان مواد مخدر به عنوان بخشی از راهبرد کاهش جرایم خرد معرفی کرده است. تجربه چند دهه‌ای نشان داده که حضور علنی افراد در حالت مصرف یا خماری، نه‌تنها احساس امنیت شهروندان را مخدوش می‌کند، بلکه فضایی برای شکل‌گیری اقتصاد غیررسمی مواد و جرایم مرتبط با آن (سرقت‌های خرد، زورگیری و ...) فراهم می‌آورد. کاهش 24 درصدی سرقت در آبادان پس از اجرای طرح‌های امنیت محله‌محور، خود گواهی بر این ارتباط است که هر اقدام جدی علیه بسترهای جرم‌خیز، بازتاب مستقیم در آمار امنیتی دارد.
چهره شهر و مسئولیت مدیریت شهری
فارغ از آمار، آنچه شهروند آبادانی در این چند دهه هر روز با آن مواجه بوده، وضعیت اسفناک ظاهری و پوشش معتادان در معابر عمومی است. این صحنه‌ها نه‌تنها برای کودکان و نوجوانان آسیب‌زا هستند، بلکه تصویری مخدوش از شهر ارائه می‌دهند که با هیچ استانداردی از مدیریت شهری سازگار نیست. شهرداری به عنوان متولی اصلی سیمای شهر و بهزیستی به عنوان متولی آسیب‌های اجتماعی، در این میان مسئولیت مستقیم دارند. تجربه شهرهای دیگر نشان می‌دهد که بدون ورود جدی نهادهای مدیریت شهری—از ایجاد گرمخانه‌های استاندارد تا مشارکت در تأمین فضای مراکز نگهداری—صرفاً با اقدامات پلیسی نمی‌توان به نتیجه پایدار رسید.
ضرورت پیشگیری؛ فراتر از جمع‌آوری
نکته پایانی اما شاید مهم‌ترین باشد: مدیریت معتادان متجاهر بدون توجه به پیشگیری، درمانی است که تنها نشانه را می‌پوشاند. دستگاه قضایی، نیروی انتظامی و مدیریت شهری آبادان باید در یک هم‌افزایی مشخص، نه‌تنها به جمع‌آوری و نگهداری اکتفا نکنند، بلکه سازوکاری برای غربالگری دقیق، درمان استاندارد و مهم‌تر از همه، حمایت پس از خروج (مسکن، مهارت‌آموزی و اشتغال) طراحی کنند. در غیر این صورت، هر طرح ضربتی جمع‌آوری، تنها یک وقفه کوتاه در چرخه‌ای است که دهه‌هاست از همان نقطه آغاز تکرار می‌شود. آبادان شایسته خیابان‌هایی است که در آن، هم کرامت انسانی حفظ شود و هم حق شهروندان بر امنیت و آرامش عمومی، بدون مصادره به نفع هیچ‌کدام، پاس داشته شود.
پایان پیام./