خبرگزاری آریا - رئیس دانشگاه صنعت نفت از برنامه این دانشگاه برای ایجاد مرکز تخصصی شکافت هیدرولیکی با هدف توسعه و بومی‌سازی دانش این فناوری و پاسخ به نیازهای صنعت نفت خبر داد.
محمدرضا خسروی‌نیکو تصریح کرد: دانشگاه صنعت نفت در حال برنامه‌ریزی برای ایجاد مراکزی تخصصی در جنوب کشور است که یکی از آن‌ها به حوزه شکافت هیدرولیکی اختصاص دارد.
وی افزود: شکافت هیدرولیکی از فناوری‌هایی است که صنعت نفت به دانش آن نیاز دارد و دانشگاه صنعت نفت می‌تواند با ایجاد مرکزی تخصصی، ظرفیت علمی و آموزشی لازم برای توسعه این فناوری را در کشور فراهم کند.
رئیس دانشگاه صنعت نفت تصریح کرد: در این مرکز، دانشجویان در قالب پروژه‌های موردنیاز صنعت روی موضوع‌های مرتبط با شکافت هیدرولیکی فعالیت می‌کنند تا ضمن تربیت نیروی متخصص، بخشی از دانش موردنیاز این فناوری در داخل کشور توسعه یابد.
خسروی‌نیکو گفت: هدف این است که فعالیت‌های مرکز از مرحله آموزش و پژوهش فراتر برود و با مشارکت بخش خصوصی، زمینه اجرای عملیات شکافت هیدرولیکی در یکی از میدان‌های نفتی جنوب فراهم شود.
وی ادامه داد: اتصال فعالیت‌های دانشگاه به نیازهای واقعی صنعت، امکان تبدیل دانش تولیدشده در دانشگاه به خدمات و عملیات اجرایی را فراهم می‌کند و در حوزه شکافت هیدرولیکی نیز این رویکرد دنبال می‌شود.
رئیس دانشگاه صنعت نفت تأکید کرد: ایجاد این مرکز می‌تواند به توسعه دانش فنی، تربیت نیروی متخصص و افزایش توان داخلی برای استفاده از فناوری شکافت هیدرولیکی در صنعت نفت کمک کند.
برپایه این گزارش، ایجاد مرکز تخصصی شکافت هیدرولیکی در دانشگاه صنعت نفت می‌تواند با تمرکز بر آموزش سرمایه انسانی، انجام پژوهش‌های کاربردی، توسعه آزمایش‌های تخصصی و همکاری با شرکت‌های خصوصی، زمینه تقویت دانش فنی و افزایش توان داخلی برای طراحی و اجرای این عملیات را فراهم کند. همچنین، اتصال فعالیت‌های علمی و پژوهشی دانشگاه به نیازهای عملیاتی صنعت نفت می‌تواند به توسعه زنجیره دانش و فناوری این حوزه و تبدیل دستاوردهای پژوهشی به خدمات اجرایی در میدان‌های نفتی کشور کمک کند.
شکافت هیدرولیکی (Hydraulic Fracturing) که در صنعت نفت و گاز با عنوان «فرکینگ» (Fracking) نیز شناخته می‌شود، یکی از روش‌های تحریک چاه‌های نفت و گاز است که با هدف افزایش قابلیت جریان‌یابی سیال در مخزن و بهبود تولید هیدروکربن به کار می‌رود. در این روش، سیالی با فشار بالا به درون چاه و سپس سازندهای نفتی یا گازی تزریق می‌شود. فشار سیال با ایجاد یا گسترش شکستگی‌ها در سنگ مخزن، مسیرهای تازه‌ای برای حرکت نفت و گاز به‌سمت چاه فراهم می‌کند.
این فناوری به‌ویژه در مخازنی که به دلیل تراوایی پایین، امکان جریان طبیعی نفت و گاز در آن‌ها محدود است، اهمیت دارد و می‌تواند به افزایش تولید چاه‌ها، بهبود بازیافت هیدروکربن و احیای چاه‌های کم‌بازده کمک کند. همچنین، شکافت هیدرولیکی یکی از فناوری‌های اصلی برای بهره‌برداری از منابع نامتعارف نفت و گاز، ازجمله مخازن شیل، به شمار می‌رود.
طراحی و اجرای این عملیات به دانش تخصصی در حوزه‌های مختلف مهندسی نفت نیاز دارد. شناخت رفتار مکانیکی سنگ مخزن و مطالعات ژئومکانیکی، طراحی شکستگی‌ها، مهندسی مخزن، حفاری و تکمیل چاه، انتخاب و طراحی سیالات شکافت و مواد نگه‌دارنده، مدل‌سازی و شبیه‌سازی عملیات و استفاده از تجهیزات پمپاژ فشار بالا، از بخش‌های مهم فنی این فناوری هستند.