خبرگزاری آریا - قدیمی‌ترین دستخط فارسی شناخته‌شده در ژاپن، متعلق به سال 1217 میلادی، سندی کم‌نظیر از حضور زبان و ادبیات فارسی در شرق آسیاست که با دو بیت از ویس‌ورامین و شاهنامه، پیوندی تاریخی میان ایران و ژاپن را به نمایش می‌گذارد.
قدیمی‌ترین سند فارسی موجود در ژاپن، دست‌نوشته‌ای متعلق به سال 1217 میلادی است که به ابتکار سه ایرانی در بندر کوانژو چین نوشته شد و توسط راهب بودایی ژاپنی، کیوسه، به این کشور انتقال یافت. این اثر تاریخی که به نام «نان‌بان‌موجی» به معنای «خط مردمان بیگانه» شناخته می‌شود، یکی از اسناد ارزشمند ارتباطات فرهنگی ایران و ژاپن در قرن سیزدهم میلادی است.
کیوسه در حاشیه این برگه نوشته است که در سال 1217 میلادی، هنگام حضور در چین، با سه فرد خارجی ملاقات کرده و از آنان خواسته است مطلبی را به خط خود برایش بنویسند. آنان نیز ابیاتی فارسی را روی کاغذ ثبت کردند. این راهب تصور می‌کرد نوشته مذکور بخشی از متون مذهبی بودایی است و آن را به یادگار با خود به ژاپن برد.
این دست‌نوشته شامل ابیاتی از دو اثر برجسته ادبیات فارسی، «ویس و رامین» سروده فخرالدین اسعد گرگانی و «شاهنامه» اثر حکیم ابوالقاسم فردوسی است:
«جهان خرمی با کس نماند فلک روزی دهد، روزی ستاند»
«جهان یادگارست و ما رفتنی به مردم نماند بجز مردمی»
ارزش تاریخی این اثر زمانی آشکار شد که هاندا، پژوهشگر ژاپنی، در سال 1909 میلادی فارسی بودن نوشته را تشخیص داد و آن را در دانشگاه کیوتو معرفی کرد. این سند در سال 1934 عنوان گنجینه ملی ژاپن را دریافت کرد و در سال 1950 در طبقه‌بندی جدید، در شمار آثار فرهنگی مهم این کشور قرار گرفت.
نکته قابل‌توجه آن است که این دست‌نوشته به دوره‌ای بازمی‌گردد که سعدی شیرازی هنوز در دوران کودکی به سر می‌برد و از سرایش شاهنامه نیز بیش از دو قرن گذشته بود؛ موضوعی که از پیشینه دیرینه حضور زبان و شعر فارسی در شبکه ارتباطات فرهنگی و تجاری شرق آسیا حکایت دارد.
این اثر که امروز با عنوان «قدیمی‌ترین سند فارسی ژاپن» شناخته می‌شود، فراتر از یک یادگار ادبی، گواهی ماندگار از پیوندهای تاریخی ایران با سرزمین ژاپن و نقش زبان فارسی در ارتباطات فرامرزی قرون گذشته است.